ئاكاش تورخاتىرىسى

ئانا

ئاكاش — Sat, 26 Jun 2010 03:38:53 +0800

ئانا

博客大巴，你的个人传媒早班车

QQ نىڭ 18خىل ئىجرا كۇنۇپكىلىرى

ئاكاش — Sat, 26 Jun 2010 03:25:50 +0800

QQ نىڭ 18خىل ئىجرا كۇنۇپكىلىرى

1. Alt+S  تىز جاۋاب قايتۇرۇش

2. Alt+C شۇ كۆزنەكنى ئېتىش
3. Alt+H  سۆزلەشكەن خاتىرىسنى ئېچىش

4. Alt+T ئۇچۇر شەكلىنى ئۆزگەرتىش

5. Ait+J  سۆزلەشكەن خاتىرىسنى ئېچىش
6. Ctrl+A شۇ ۋاقىتتىكى سۆزلەشكەن مەزمۇننىڭ ھەممىسىنى تاللاش

7. Ctrl+F بولسا  QQ دا بىۋاستە خەت شەكلى ۋە نۇسخىسىنى تاللاش قورالىنى كۆرسۈتۈش
8. Ctrl+J  بولسا enter كۇنۇپكىسىنى باسقان بىلەن باراۋەر

9. Ctrl+M  بولسا enter كۇنۇپكىسىنى باسقان بىلەن باراۋەر
10. Ctrl+L  كىرگۈزۈش رامكىسىدىكى خەتلەرنى سول تەرەپتىن تەكشىلەش
11. Ctrl+R  كىرگۈزۈش رامكىسىدىكى خەتلەرنى ئوڭ  تەرەپتىن تەكشىلەش
12. Ctrl+E  كىرگۈزۈش رامكىسىدىكى خەتلەرنى ئوتتۇرىغا تەكشىلەش
13. Ctrl+V كىرگۈزۈش رامكىسدا بولسا چاپلاش

14. Ctrl+Z  كىرگۈزۈش رامكىسىدىكى خەتلەرنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش

15. Ctrl+~  بولسا QQ نى يوشۇرۇن قىلىش،ۋەزىپە ستونىدىمۇ كۆرۈنمەيدۇ

16. Ctrl+enter  تىزلىكتە يوللاش

17. Ctrl+Alt+Z ئۇچۇرلارنى تىزلىكتە ئېچىش
18. Ctrl+Alt+A  ئېكراننى كېسىش

博客大巴，你的个人传媒早班车

جاللات خېنىم" نىڭ يېڭى ئەسىردىكى ئوبرازى

ئاكاش — Sat, 26 Jun 2010 03:23:08 +0800

博客大巴，你的个人传媒早班车

جاللات خېنىم" نىڭ يېڭى ئەسىردىكى ئوبرازى

ئاكاش — Sat, 26 Jun 2010 03:23:08 +0800

جاللات خېنىم" نىڭ يېڭى ئەسىردىكى ئوبرازى"جاللات خېنىم" نىڭ يېڭى ئەسىردىكى ئوبرازى مۇنرىدىن شەمشىدىن ياش يازغۇچى ياسىنجان سادىق چوغلاننىڭ 2003-يىلى نەشىردىن چىققان "جاللات خېنىم" ناملىق ئىككى قىسىملىق تارىخىي رومانى كىتابخانلار بىلەن يۈز كۆرۈشكەندىن كېيىن نۇرغۇن تالاش-تارتىش،مۇنازىرلەرگە سەۋەب بولدى.رومان يېڭى ئەسىر ئەدەبىياتىمىزدا بىر تەرەپتىن ئۇيغۇرلارنىڭ يەكەن سەئىدىيە خانلىقى دەۋرىدىن "خوجىلار دەۋرى"گە ئۆتۈش مەزگىلىدىكى ئالاھىدە ئىجتىمائىي تۇرمۇش كارتىنىلىرىنى ئەكىس ئەتتۈرگەنلىكى،بىر تۈركۈم تارىخىي ئوبرازلار بەدىئىي،تارىخىي نۇقتىلاردىن يېڭىلاپ،مۇۋەپپەقىيەتلىك تاراتقانلىقى ۋە يازغۇچىنىڭ باشقا ئەسەرلىرىگە سېلىشتۇرغاندا ئۇسلۇب،بەدئىىي ماھارەت قاتارلىق جەھەتلەردە بىر قېتىملىق يۈكسىلىش ھاسىل قىلغانلىقى بىلەن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە بولغان بولسا،يەنە بىر تەرەپتىن كەڭ ئوقۇرمەنلەرنىڭ ئېڭىنى،كۆز قارىشىنى يېڭىلاپ بارىدىغان ئىجادىي روھى،بەدىئىي جەلپ قىلىش كۈچى ۋە ئۇيغۇر جەمئىيىتىدە قوزغىغان ئىجتىمائىي تەسىرى بىلەنمۇ ئالاھىدە ئەھمىيەتلىكتۇر. ئالدى بىلەن تىلغا ئېلىشقا تېگىشلىك بولغىنى شۇكى،مەزكۇر رومان جاللات خېنىمدەك بىر ئالاھىدە تارىخىي شەخسنى تۇتقا قىلىپ،سەئىدىيە خانلىقىنىڭ ئاخىرقى دەۋرلىرىدىكى ھاكىمىيەت تالىشىش كۈرەشلىرى ۋە خوجا-ئىشانلار ئوتتۇرىسىدىكى مۇرەككەپ زىددىيەت-توقۇنۇشلاردىن ئىبارەت ئىككى چوڭ سۇژىت لىنىيىسى بويىچە،1666-يىلدىن 1698-يىللارغىچە بولغان بىر مەزگىللىك تارىختىن ئۇچۇر يەتكۈزىدۇ. يەكەن سەئىدىيە خانلىقى تارىخى ۋە "خوجىلار دەۋرى"گە ئائىت تارىخىي ماتىرىياللاردىن خەۋەردار كىشلەرگە مەلۇملۇقكى،جاللات خېنىم ھەققىدىكى تارىخىي ئۇچۇرلار تولىمۇ ئاز بولۇپ،مۇھەممەت سادىق قەشقەرىنىڭ "تەزكىرەئى ئەزىزان"،ليۇ زىشياۋ يازغان"ئۇيغۇر تارىخى"،ۋېي لياڭتاۋ،ليۇجېڭيىلارنىڭ "خوجىلار جەمەتى ھەققىدە" قاتارلىق نوپۇزلۇق تارىخىي ماتىرىيال ۋە ئىلمىي ئەسەرلەردە ۋە ئابدۇۋەلى ئەلىنىڭ "ئاپاق خوجا" ناملىق تارىخىي رومانىدا ئازغىنە تىلغا ئېلىنغان.ئۇنىڭ ئۈستىگە جاللات خېنىم ھەققىدىكى ئومومىي خاھىش ئاساسەن سەلبىي ئوبرازغا يىغىنچاقلانغان.بۇنى بىز تۆۋەندىكى نەقىللەردىن ھېس قىلالايمىز: ۋېي لياڭتاۋ،ليۇجېڭيىلار"خوجىلار جەمەتى ھەققىدە"ناملىق تەتقىقات ئەسىرىدە مۇنداق يازىدۇ:"...ئاپاق خوجا ئۆلگەندىن كېيىن بۇ ئايال ئۆزىنىڭ خان جەمەتىدىكى ئېسىلزادە-كاتتىلار نەسەبىدىن ئىكىنلىكىنى پەش قىلىپ يۈرۈپ،مەھدى خوجىنى يەكەن خانلىقىنىڭ تەختگە ئولتۇرغۇزدى ۋە تەڭرىتاغنىڭ جەنۇبىدىكى سىياسىي-دىنىي چوڭ ھوقوقىنى قولغا ئالدى." ".. خانىم پادىشاھ يەھيا خوجىنىڭ ئۇرۇق-ئەۋلادى ۋە ئەگەشكۈچىلىرىنى شەپقەتسىزلەرچە قىرغىن قىلدى. يەكەن،قەشقەر قاتارلىق جايلارنى قورقۇنچ ۋە پاتىپاراقچىلىق قاپلىدى.شۇڭا خانىم پادىشاھ (جاللات خېنىم) دەپ ئاتالغانىدى.يەھيا خوجا ئۆلتۈرۈلۈپ ئالتە ئايدىن كېيىن،خانىم پادىشاھمۇ جەڭگى-جېدەل ئىچىدە جېنىدىن ئايرىلدى." "... بۇ ۋاقىتتا ئۇنىڭ (ئاپپاق خوجىنىڭ)<جاللات خېنىم>لەقەملىك خوتۇنى داۋاملىق ئۆزىنىڭ قانلىق سىياسىتىنى يۈرگۈزگەن.ئۇنىڭ قولچوماقچىلىرى خالىغانچە مۇشتۇمزورلۇق قىلىپ،يۈرىكى بەكلا يوغىناپ كەتكەن..." "تەزكىرەئى ئەزىزان"ناملىق ئەسەرنىڭ مۇئەللىپى بولسا،خانىم پادىشاھ (جاللات خېنىم) نىڭ ھۆكۈمرانلىق قىلىش ئەھۋالى ۋە ئۇنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدە مۇنداق يازىدۇ: "... بۇ ۋاقىتتا خۇنخورلۇق شۇندەق دەرىجىگە بېرىپ يەتتىكى،ئىككى كىشى ئۇرۇشۇپ كىرسىمۇ ئۆلتۈرەتتى،ئايال كىشى چېچىنى تارىسىمۇ ئۆلتۈرەتتى.ئۆزىنىڭ بىر سىڭلىسى بار ئىدى.بەكمۇ گۈزەل ئىدى.ئىسمى پاقلاندۇ خېنىم ئىدى.ئۇنى يەھيا خوجامغا ياتلىق قىلغان ئىدى.تېخى توغمىغان ئىدى،ئۇنى يامان كۆرۈپ ياغقا تاشلاپ ئۆلتۈردى.خەلق ئۇنىڭ مۇنداق ۋەھشىيلىكىنى كۆرۈپ جاللات خېنىم دەپ ئاتىدى ... " "ئاپپاق خوجا" روماننىڭ 2-قىسمىدا بولسا:"خېنىم پادىشاھمۇ،ئۆز مۇھىتىغا ۋە ئاپاق خوجا جەمەتىگە خاس بولغان ۋە ئانا سۈتى بىلەن قانغا سىڭگەن مۇناپىقلىقنى ناھايىتى ئۇستىلىق بىلەن ئۆزىگە تولۇق ئۆزلەشتۈرگەن ئىدى... "دەپ يېزىلغان. بۇ مەنبەلەردە جاللات خېنىمدىن ئىبارەت بۇ ئالاھىدە شەخس قانخور،ھوقوق ئۈچۈن ئۆز ئېرى ئاپاق خوجىنى، ئۆگەي ئوغلى يەھيا خوجىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى رەھىمسىزلەرچە قىزغىن قىلغۇچى جاللات،ئەركىن مۇھەببەتكە ۋە شېئىرىيەت،سەنئەتكە ئىنتىلگەنلىكى ئۈچۈن ئۆز سىڭلىسىنىمۇ قايناۋاتقان ياغقا باسىدىغان مۇتەئەسسىپ،مىڭلارچە كىشىنىڭ قېنىدا تۈگمەن چۆرگىلىتىپ،خەلقنى ئەزگۈچى زالىم ۋە مۇناپىق قىلىپ تەسۋىرلەنگەن.بىراق ياسىنجان سادىق چوغلان "جاللات خېنىم "رومانىدا ،جاللات خېنىم ئوبرازىنى يېپيېڭى بىر نۇقتىدىن تەڭداشسىز مەرگەن،بۈيۈك ھەربىي سەركەردە،جاسارەتلىق دۆلەت ئەربابى،ئۇلۇغ ئايال ھۆكۈمدار قىلىپ تەسۋىرلىگەن ۋە تولۇپ تاشقان قىزغىنلىق بىلەن ئۇنىڭ ھاياتى،تۆھپىلىرىنى خاتىرىلىگەن. ئەلۋەتتە،بىز روماندىكى بەزى تارىخىي مەسىلىلەرنى ۋە بىر قىسىم ئوبرازلارنىڭ ھەممىسىنى ئەينى دەۋر رېئاللىقىغا تامامەن ئۇيغۇن دەپ ئېيتالمايمىز.چۈنكى،"ھەر قانداق بىر پارچە تارىخىي روماننىڭ سۇژىتى تارىخي ۋەقە،تارىخىي شەخسلەر ھەققىدىكى تارىخىي چىنلىق بىلەن يازغۇچىنىڭ بەدىئىي تەسەۋۋۇرنىڭ مەھسۇلى بولغان بەدىئىي توقۇلمىلارنىڭ بىرلىكىدە ۋۇجۇدقا كېلىدۇ." لېكىن،يازغۇچى ئۆزى ياراتقان ئوبرازنى ئەينى دەۋر رېئاللىقىدىكى مۇھىم تارىخىي ۋەقە،تارىخىي شەخسلەرگە باغلاپ،مۇرەككەپ كۈرەش قايناملىرى ۋە ئۆتكۈر زىددىيەتلەر بىلەن بېيىتىپ،ئۇنىڭ بەدىئىي چىنلىقنى دەسلەپكى قەدەمدە ئىشقا ئاشۇرغان. تۆۋەندە بىز يازغۇچى نەزىرىدىكى جاللات خېنىمنى ئوخشىمىغان قاتلاملار بويىچە تەھلىل قىلىمىز. 1. خاراكتېر ئوبرازى. يازغۇچى روماننى جاللات خېنىمنىڭ ئون ياشتىكى سەپەر سەزگۈرەشتىلىرىدىن باشلاپ،دەسلىپىدىلا جاللات خېنىمدىكى باشقا سەبئىي قىزلارغا ئوخشىمايدىغان خاس خاراكتېرنى ئۇنىڭ يۈرۈش-تۇرۇشلىرى،ياسىنىشى بىلەن ئېچىپ بېرىدۇ.مەسىلەن،مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم روماندا ئەڭ دەسلەپ مۇنداق كۆزگە چېلىقىدۇ: "توشقان!ئەنە قاچتى،ئەكە ئوقيانى،ئىلدام بول... "كەينىدىنلا ئۇنىڭ شۇ ھالەتتىكى قىياپىتىنى مۇنداق تەسۋىرلەيدۇ: "...مەلىكە ئوقداندىن بىر تال ئوقنى ئېلىپ،يانىڭ كىرىچىگە بەتلىگىنىچە توشقان قېچىپ كەتكەن توغراقلىققا يۈگۈردى.ئۇنىڭ بىلىدىكى ئالتۇن توقىلىق كەمەرگە ئېسىۋالغان ئىككى غېرىچ ئۇزۇنلۇقتىكى خەنجىرى تىنىمسىز پۇلاڭلاپ تۇراتتى." يۇقىرىقى تەسۋىرلەردە ،ئىخچام تىل بىلەن مەلىكىنىڭ ئۆز قۇرداشلىرىدىن پەرقلىق ھالدا ئوقيا،خەنجەر قاتارلىق جەڭ قۇراللىرىغا ئامراقلىقى ئەكىس ئەتكەن ۋە مەلىكىنىڭ ئانىسىنىڭ تۆۋەندىكى بايانلىرى ئارقىلىق دەسلەپكى قەدەمدە خۇلاسىلەنگەن: " نېمىشقىكىنتاڭ،مەلىكىنىڭ تەڭ دېمەتلىكىلىرى كەشتە تىكىش،قونچاق،تاشتەرمەك ئويناشقا ئامراق،مەلىكەم بولسا ياراغقا ئامراق.خەنجەر-پىچاققا ئالاھىدە ئىشتىياقى بار.تۇرپاندىكى ھۇجرىسىدا يىغىپ ساقلىغان خەنجەرلىرى 30دىن ئاشىدۇ.تېخى جانبازلىققا زوقمەنلىكىنى دېمەيلا..." ئەسەردىكى جاللات خېنىمدا كىچىكىدىنلا قىزلارغا ئانچە ئوخشىمايدىغان تەۋەككۈلچىلىك ،بالىلارچە باتۇرلۇق مەۋجۇت ئىدى.ئەمدىلىكتە يازغۇچى تېخىمۇ ئىچكىرلەپ كىرىپ،جاللات خېنىمنىڭ ساددا تەۋەككۈلچى ئەمەس،ئەقلى بىلەن ئىش كۆرىدىغان چېچەنلىكىنى تەسۋەرلەپ ئوبرازىنى يەنە بىر بالداق يۇقىرىغا كۆتۈرىدۇ: "__قوغۇننىڭ تەمى قانداقراقكىن مەلىكەم؟... __تاتلىق ئىكەن،__دېدى مەلىكە تەمكىنلىك بىلەن،__قوغۇندىن كۆرە مۇنۇ خەنجەر تېخىمۇ تاتلىق ئىكەن.خام ئاتام ئىجازەت بەرسە بۇ خەنجەرنىمۇ يەۋەتسەم دەيمەن. سۇلتان ئابدۇللاخان مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ،تولىمۇ چېچەنلىك بىلەن ئۆزىدىن خەنجەرنى سوراۋاتقانلىقنى بىلىپ،قىزنىڭ ئەقلىگە ۋە سۆز ماھارىتىگە شۇنداق قايىل بولدۇكى،ھېچ ئىككىلەنمەيلا ئەڭ ئەتىۋار بويۇملىرى قاتارىدا ساقلايدىغان خەنجىرىنى مەلىكىگە سوۋغا قىلىۋەتتى." يقىرىقى دىئالوگلاردا يازغۇچى ئون ياشلىق مەلىكىنىڭ چېچەن،تەمكىن،سۆزمەنلىكى ۋە ھازىر جاۋابلىقىنى قايىل قىلارلىق تەسۋىرلەيدۇ ۋە ئارقىدىنلا بېرىلگەن مۇنۇ ۋەقەلىكتە،يەنى سۇلتان ئابدۇللاخان بىر قانچە ئەمىردىن گۇمان قىلىپ ئۇلارنى ئۆلۈمگە بۇيرۇپ ئاممىغا ئبىرەت قىلماق بولغىنىدا مەلىكىمۇ قەتلىگاھقا بېرىشنى تەلەپ قىلىپ: "...قورقمايمەن،__دېدى مەلىكە قەتئىيلىك بىلەن،__ ... بىللە بېرىپ خان ئاتامنىڭ ئول ساتقۇچىلارنى جازالىغىنىنى ئۆز كۆزۈم بىلەن كۆرگۈم بار.قىلىچىدىن قان تامدۇرۇشنى بىلگەن كىشى ئاندىن يۇرت سورىيالايدۇ،شۇنداقمۇ ئاتا؟" دېگەن بايانلىرى ئارقىلىق مەلىكىنىڭ قورقماس،قەتئىي،غەزەپ-نەپرىتى ئېنىق ئىكەنلىكىنى ئەكىس ئەتتۈرۈش بىلەن بىر ۋاقىتتا،ئۇنىڭ كەلگۈسىدە دۆلەت ئىشلىرىغا ئارىلىشىپ چوڭ ئىشلارنى ۋۇجۇدقا چىقارغۇسى بارلىقىدەك يۈكسەك غايىسىدىن بېشارەتبېرىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا سۇلتان ئابدۇللاخاننىڭ مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنى ئۆز سۆزلۈك،ئەركىن پىكىر قىلىدىغان،خۇش چاقچاق،يېشى ۋە جىنسىدىن ھالقىغان ھالدا ھاكىمىيەت ۋە سەلتەنەت ئىشلىرىغا ئالاھىدە كۆڭۈل بۆلىدىغان دەپ تەرىپ ئېتىشلىرى،مەلىكىنىڭ جەڭچىلەردىكى مەرگەنلىكى،لەشكەرىي تەدبىر ۋە ماھارەتلارگە ماھىرلىقى،لەشكەرلەر ئارىسىدىكى ئادىللىقى ،ھەممىگە يېتىشىپ كۆڭۈل بۆلۈشلىرى قاتارلىقلارمۇ يۇقىرىقى بايانلىرىمىزنى تېخىمۇ دەلىللەيدۇ.دېمەك ،كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى،يازغۇچى جاللات خېنىمنىڭ خاراكتېر ئوبرازىنى يارىتىشتا ھادىسىدىن ماھىيەتنى ئەكىس ئەتتۈرۈپ،قاتلاممۇ قاتلام ئىچكىرلەپ كىرىدۇ ۋە كېيىنكى ۋەقەلىكلەرنى راۋان داۋاملاشتۇرۇپ،ئوبرازلارنى مۇكەممەل يارىتىشقا پۇختا ئاساس يارىتىدۇ. تىلغا ئېلىپ ئۆتۈشكە تېگىشلىك يەنە بىر نۇقتا شۇكى،روماننىڭ كۆپلىگەن يېرىدە مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ نەۋائېي،لۇتفى،ئاتايى،سەككاكى قاتارلىق كالاسسىكلارنىڭ ئەسەرلىرىدىن ۋە لەشكىرىي ئىلىم توغرىسىدىكى مەخسۇس كىتابلاردىن ھەم خەۋەردار ئىكەنلىكىتىلغا ئېلىنىدۇ.مەلىكە كىلاسسىكلارنىڭ شېئىر-دىۋانلىرى ۋە داڭلىق ئەسەرلىرىنى زور ئىشتىياق بىلەن ئوقۇيدۇ.ئەنجۈمەنلەردە ئۆز تەسىراتلىرىنى دادىلللىق بىلەن بايان قىلىدۇ.ئەلىشىر نەۋائىينىڭ "مەھبۇبۇلقۇلۇپ"ئەسىرى دائىم ئۇنى تۈگىمەس ھاياجانلارغا سالىدۇ ۋە مەلىكىنىڭ پىكىرلىرىدە يۈكسىلىش پەيدا قىلىدۇ."مۇھەببەتنامە_مېھنەتكام" ناملىق ئەسەرنىڭ دەسلەپكى ئوقۇرمەنلىر ىدىن بولۇش سۈپىتىدە مەزكۇر ئەسەرنىڭ ئىدىيىسى ئارقىلىق سۇلتان ئابدۇللاخاننى ياتلارنىڭ ھۇجۇمىدىن مۇداپىئەلىنىش ئۈچۈن لەشكىرىي خىراجەت ۋە لەشكىرىي ساپانى ياخشىلاشقا قايىل قىلىدۇ،ۋە ھاكازالار.شۇڭا بىز كۆرۈۋاتقان جاللات خېنىم بەزىدە قايناق ھېسسىياتى ئۇرغۇپ تۇرغان مەرىپەت سۆيەر،ئەدەبىيات ئاشناسى قىياپىتىدە كۆز ئالدىمىزدا پەيدا بولىدۇ. يازغۇچىنىڭ جاللات خېنىمنىڭ خاراكتېرىنى يارىتىش جەريانىغا نەزەر سالغىنىمىزدا،جاللات خېنىمنىڭ زىيادە قىزىق قان،بالىلارچە تەنتەك ۋە جاھىل،ھۆكۈمرانلارغا خاس رەھىمسىز ۋە قۇۋ خاراكتېرىمۇ تېگىشلىك جايلاردا ئۆز ئىپادىسىنى تاپقانلىقىنى كۆرەلەيمىز.جاللات خېنىم خاراكتېرى ئەپسانىۋى قەھرىمانلاردەك بەھەيۋەت ۋە تۇرمۇش چىنلىقىدىن يىراق ئەمەس بەلكى ئارتۇقچىلىقى،كەمچىلىكى ئوخشاش مەۋجۇت بولغان،چىن ئىنسانىي خاراكتېرگە ئىگە ئادەم سۈپىتىدە ئوقۇرمەنلەرگە تولىمۇ تونۇشلۇقتەك تۇيىلىدۇ.بىراق ئۇنىڭدىكى شۇ دەۋر ئاياللىرىغا ئوخشىمايدىغان ئالاھىدە خاراكتېرنىڭ يېتىلىشى ھەرگىزمۇ تاسادىپىي ئىش بولماستىن،ئۇ ئۆسۈپ يېتىلگەن ئىجتىمائىي مۇھىت ۋە دەۋر رېئاللىقى بىلەن زىچ باغلىنىشقا ئىگە. 2. ھاكىمىيەتتىكى ئوبرازى جاللات خېنىمىنىڭ ھاكىمىيەتتىكى ئوبرازىنى يەنە مۇنداق ئىككى قاتلامغا بۆلۈپ تەھلىل قىلىش مۇمكىن. بىرىنچى قاتلىمى مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ سۇلتان ئابدۇللاخان بىلەن ئوغلى يولۋاسخان ئوتتۇرىسىدىكى جەڭدە لەشكىرىي تەدبىرلەرنى تۈزۈشكە قاتنىشىش ۋە ئاساسىي ئەمىر مىرزا يۈسۈپ بەگنى ئۆلتۈرۈپ تۆھپە كۆرسىتىشتىن باشلىنىپ تاكى ئاپاق خوجا ئۆلگىچە بولغان ئارلىقتىكى سەركەردە ئەمىر سالاھىيىتىدە ھاكىمىيەت ئىشلىرىغا ئارىلىشىش جەريانى بولۇپ، (بۇنى تۆۋەندىكى بايانلاردا سەركەردىلىك ئوبرازى دەپ ئالىمىز) بۇ باسقۇچتىكى گەۋدىلىك ۋەقەلەر مۇنداق: ئابدۇللاخان بىلەن يولۋاسخان ئوتتۇرىسىدىكى جەڭدە باتۇرلۇق كۆرسىتىدۇ.ئىسمائىلخان بىلەن يولۋاسخان ئوتتۇرىسىدىكى جەڭدە تۆھپە يارىتىپ ،16يېشىدىلا ئوردىنىڭ رەسمىي سەركەردىسى بولىدۇ.يولۋاسخان ھاكىمىيىتى تاماملىنىپ،ئىسمائىلخان تەختكە چىققاندا ئوردا مۇھاپىزەتچىلەر قوشۇنىنىڭ ئەمىر لەشكىرى بولىدۇ.سەئىدىيە سۇلتانى مۇھەممەدئىمىن باھادىرخان مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ ھېمايىسىدە قايتا باش كۆتۈرگەندىمۇ ھەم داۋاملىق شۇ ۋەزىپىنى ئۆتەيدۇ.ئۇنىڭدىن باشقىمۇ نۇرغۇن تەپسىلاتلار جاللات خېنىمنىڭ سەركەردىلىك ئوبرازىنى گەۋدىلەندۈرگەن بولۇپ،بۇ جاللات خېنىم ئوبرازىنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك ۋە مۇكەممەل يارىتىلغان قىسىمدۇر.يازغۇچى جاللات خېنىمنىڭ بۇ ئوبرازىنى ئۇنىڭ مەرگەن ،قورقماس،شىجائەتلىك ،جىددىي ئەھۋاللاردا تەمتىرمەي كەسكىن قارار چىقىرالايدىغان ،لەشكىرىي ئىلىم ۋە جەڭ ماھارەتلىرىگە پۇختىلىقى نۇقتىسىدىنلا ئەمەس،بەلكى مەسىلىنى كەڭ ۋە ئەتراپلىق ئويلىيالايدىغان ،يىراقنى كۆرەر ،سەلتەنەت قوشۇنىنىڭ ساپاسىغا ،دۆلەت كۈچىگە تولىمۇ ئەھمىيەت بىرىدىغان،لەشكەر سەرۋازلار ئارىسىدا ئادىللىقى بىلەن شەرەپ قازانغان،پۇقرانىڭ ،لەشكەرلەرنىڭ ھالىغا يېتىپ كۆڭۈل بۆلىدىغان،سەئىدىيە سەلتەنىتىگە يۈكسەك سادىقلىق بىلەن خىزمەت قىلىدىغان مەنىۋى كامالەت نۇقتىلىرىدىنمۇ ئەتراپلىق ۋە قايىل قىلارلىق تەسۋىرلەپ چىققان.مەسىلەن،"... ئوردا مۇھاپىزەتچىلىرىنىڭ ئەمىر لەشكەرلىكىگە تەيىنلەنگەن مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم 40نەپەر خاس جانباز قىزنىڭ ھەمراھلىقىدا پات-پات ئوردىنىڭ كېچىلىك مۇھاپىزىتىنى كۆزدىن كەچۈرەتتى.سۇلتان ئىسمائىلخاننىڭ ئالدىدىمۇ كۆڭلىدە نېمە كەچسە شۇنى دېيەلەيدىغان،جەڭبازلىق بولۇپمۇ،ئوقيا ئېتىش ماھارىتى ئالاھىدە يۇقىرى بۇ مەلىكىنى ئوردا مۇھاپىزەتچىلەر قوشۇنىدىكى بارلىق سەركەردە ،سەرۋازلار ئالاھىدە ھۆرمەتلەيتتى.كىچىككىنە سەۋەنلىك ئۆتكۈزۈشتىن ئېھتىيات قىلاتتى .چۈنكى ،مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم قول ئاستىدىكى ھەربىر ياساۋۇل_لەشكەرلەرنى خۇددى ئۆزىنىڭ بىر تۇغقان قىرىندىشىدەك كۆرۈپ،بىر-بىرىنى بوزەك قىلىشىغا يول قويمايتتى.ھال-ئەھۋالىغا يېتىپ،ئەرىز-دادىنى تېڭشايتتى .ئەمما قىلچىلىك سەۋەنلىك سېزىۋالسا،رەھىم قىلماي جازالايتتى. ئىككىنچى قاتلىمى،جاللات خېنىمنىڭ ھۆكۈمرانلىق ئوبرازى بولۇپ،دەل مۇشۇ باسقۇچتا،مەلكە مۆھتەرەم خېنىم ئوبرازى جاللات خېنىمغا ئالمىشىدۇ ۋە يازغۇچىنىڭ ئۆز ئىدىيىسى،غايىلىرىنى ئىپادىلىشى ئەڭ يۇقىرى پەللىگە كۆتۈرۈلىدۇ.روماندا جاللات خېنىمنىڭ ھۆكۈمرانلىق ئوبرازىغا ئائىت تەپسىلاتلارنىڭ ئىگىلىگن نىسبىتى ئانچە كۆپ ئەمەس.بىراق سالمىقى جەھەتتىن ناھايىتى ۋەزنىلىك ۋە چۇڭقۇر مەنىگە ئىگە بۇ قاتلام ئاپاق خوجا ئۆلۈپ،مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم دەسلەپكى قەدەمدە ئوردا ھاكىمىيىتىنى قولغا ئالغاندىن باشلاپ تاكى قەستكە ئۇچرىغۇچە بولغان ئارىلىقنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولۇپ، جاللات خېنىمنىڭ ھۆكۈمرانلىق ئوبرازىنى گەۋدىلەندۈرۈدىغان چوڭ ۋەقەلەردىن ئاپاق خوجىنىڭ ئۆلۈمى،يەھيا خوجىنىڭ ئۇرۇق-ئەۋلادى،ئەگشكۈچىلىرى بىلەن قوشۇپ قەتلىقىلىنىش،مەسۇم خەلپىنى قەتلە قىلىش،مىڭ خوجا پاجىئەسى ۋە جاللات خېنىمنىڭ قەستكە ئۇچرىشى قاتارلىقلار بايان قىلىنغان.سەئىدىيە سەلتەنىتىنى قايتا تىكلەپ،ھۆكۈمران بولغان جاللات خېنىم بارچە زېھنى ۋە كۈچىنى سە.ىدىيە ھاكىمىيىتىنى مۇستەھكەملەش ۋە قۇدرەت تاپقۇزۇشقا قاراتقان ئىدى. ئەينى دەۋر ۋەزىيىتىنى ئەتراپلىق تەھلىل قىلىپ،ئاۋامنىڭ بىللە قوزغىلىدىغانلىقنى ،بېراق،بۇ خىل قوزغىلىشنىڭ ئاۋامنىڭ رايى،ئۆز خاھىشى بىلەن ئەمەس،بەلكى نادانلىقى،باشقىلارنىڭ قۇتراتقۇلۇق قىلىشى بىلەن بولىۋاتقانلىقىنى ،شۇنىڭ ئۈچۈن خەلقنىڭ مايىللىقنى قولغا كەلتۈرۈش،ھاكىمىيەتنىڭ چوقۇم سۈلۈك-مەزھەپلەردىن خالىي ھالدا ،مۇستەقىل يۈرگۈزۈلىشىنىڭ نەقەدەر مۇھىملىقىنى چۇڭقۇر تونۇپ يەتكەن ئىدى.شۇڭا جاللات خېنىم سەلتەنەتنىڭ سۈر-ھەيۋىسى بىلەن خوجىلارنىڭ پائالىيىتىنى چەكلەش ئارقىلىق ئىچكى مۇقىملىقنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشقا دادىل تەۋەككۈل قىلىدۇ.بۇ خىل تەۋەككۈلچىلىك ئاساسىسىز چىقىرىلغان قارار بولماستىن،ئۆزىنىڭ سەركەردىلىك ھاياتىدا ئۇزاق مەزگىللىك كۈزىتىشى ۋە ئەل ئارىسىنى كېزىپ پۇقرالارنىڭ تۇرمۇشىنى ئىگىلىشى جەريانىدا خۇلاسىلەنگەن يەكۈنىدۇر.جاللات خېنىم بۇ پەللىدە ھاكىمىيەت تۇتۇشتىكى ئۇستا تەدبىركار ،قابىل ئىستىراتىيگىچى بولۇپ ئوتتۇرىغا چىقىدۇ.چۈنكى جاللات خېنىمنىڭ ئاپاق خوجا بىلەن بولغان سىياسىي نىكاھىدىكى ئۈچ شەرتىنى ئېسىمىزگە ئالساق ،ئۇ ئەمەلىيەتتە ئالدىنقى ئىككى شەرت ئارقىلىق ئاپاق خوجىدىن ئەدلىيە،قانۇن-جاساق، خەزىنە،مالىيە ھوقوقىنى تارتىۋالغان بولسا ،ئۈچىنچى شەرتى ئۆز پەزەنتىنىڭ تەخت ۋارىسلىق ،خوجىلىق ھوقوقى شەرتى ئارقىلىق ئۆز تەۋەككۈلچىلىكى ئەمەلگە ئاشماي قالسا،مۇشۇ نوپۇز بىلەن ئاۋامنى قايىل قىلىش،ئىلگىركى زامانلاردىكى ھاكىمىيەتتە خان-سۇلتانلار،خەلق تۇرمۇشىدا خوجىلاردىن ئىبارەت ئىككى ھوقوق مەركىزى مەۋجۇت بولۇش ھالىتىگە خاتىمە بېرىپ،ئۇلارنى بىرلەشتۈرۈش ئارقىلىق دۆلەت ھوقوقىنى مەركەزلەشتۈرۈش تەدبىرى بولۇپ چىقىدۇ.بۇ چاغلار مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم ھاكىمىيەتنى تېخىى قولىغا ئالمىغان ۋاقىتلار بولسىمۇ ،ئۇنىڭدا ھەقىقىي ھۆكۈمرانلارغا خاس يىراقنى كۆرەرلىك بار ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاشقا تامامەن يېتىدۇ.بۇ باسقۇچتىكى جاللات خېنىم بەزىدە شۇنداق رەھىمسىز،قۇۋ كۆرۈنىدۇكى،ئۇنىڭ يول كۆرسىتىشى بىلەن ئاپاق خوجىنى ئۆلتۈرگەن مەسۇم خەلپە كېيىن ئالدىغا كەلگەندە،كۆزىنى يۇمۇۋېلىپلا ئۇنى قاتىل دەپ ئۆلۈمگە ھۆكۈم قىلىدۇ.خوجا-ئىشانلارنىڭ كۈشكۈرتىشى بىلەن توپىلاڭ كۆتۈرگەن مىڭدىن ئوشۇق سوپىنى بىر بۇيرۇق بىلەنلا قويدەك بوغۇزلاپ تاشلايدۇ.مۇشۇ سەۋەبلىك خانىم پادىشاھ نامى جاللات خېنىمغا ئۆزگىرىدۇ.يازغۇچى جاللات خېنىمنىڭ خاراكتېر ئوبرازىنى ،سەركەردىلىك ئوبرازىنى يارىتىش جەريانىدا قاتلاممۇ قاتلام ئىلگىرلەپ،بىزگە ئەينى دەۋر خان-سۇلتانلىرىنىڭ ھاكىمىيىتىدىكى ئاجىزلىقلار،خوجا-ئىشانلار نىڭ زىددىيەت-توقۇنۇشلىرى ۋە كەچۈرگىسىز جىنايەتلىرىنى بايان قىلىپ،جاللات خېنىمدەك بىر ھۆكۈمراننىڭ چىقىشىغا مەيدان ھازىرلىسا ،مەلىكىنىڭ كەسكىن،باتۇر...خاراكتېرىنى قايتا-قايتا گەۋدىلەندۈرۈش ئارقىلىق ھۆكۈم-تەدبىرلىرىدىكى ئىجتىمائىي ئاساسلارنى كۆرسىتىپ بىرىدۇ.يەھيا خوجا ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنىڭ قەتلى قىلنىشىغا كەلسەك،بۇنى جاللات خېنىمنىڭ ئون ياش ۋاقتىدا سۇلتان ئابدۇللاخان ئالدىدا "قىلىچىدىن قان تامدۇرۇشنى بىلگەن كىشى ئاندىن يۇرت سورىيالايدۇ."دېگەن سۆزى ئارقىلىق چۈشىنىشكە بولىدۇ.ئەگەر ۋەقەلىك شۇنداق داۋاملاشمىسا بىرى،جاللات خېنىم خاراكتېرىغا يات،يەنە بىرى يېڭى تەخت ماجراسىنىڭ يۈز بىرىشىگە يول قويغانلىق بولاتتى،خۇددى ئىسمائىلخاننىڭ ئاپاق خوجىنى سۈرگىن قىلىپمۇ ئارام تاپمىغىنىدەك يەنە يېڭى بىر ئاپاق خوجىنىڭ چقىشىغا پۇرسەت ھازىرلىنىشى مۇمكىن ئىدى.شۇڭا،"ئىككى قوچقارنىڭ بېشى بىر قازاندا قاينىماپتۇ"دېگەن ئاتا سۆزىگە ئاساسلىنىپ،جاللات خېنىمنىڭ بۇ قىلمىشىنى ھوقوقنىڭ مەركەزگە يىغىلىشى ۋە ھاكىمىيەتنىڭ مۇقىملىقى ئۈچۈن زۆرۈر ۋە توغرا ئىدى،دەپ قارايمىز. 3. تۇرمۇشتىكى ئوبرازى گەرچە جاللات خېنىم تەڭداشسىز سەركەردە ،ئۇلۇغ ھۆكۈمران بولسىمۇ ئۇ ئالدى بىلەن ئاددىي بىر ئىنسان ۋە بىر ئايالدۇر.بىز جاللات خېنىمنىڭ تۇرمۇشتىكى ئوبرازىنى ھەم مۇنداق ئىككى قاتلام بويىچە تەھلىل قىلىمىز: ئالدى بىلەن ئۇنىڭ ئىنسان بولۇش سۈپىتى بىلەن ئەسەردە يارىتىلغان قىياپەت ئوبرازىنى كۆرۈپ ئۆتىمىز.چۈنكى،قىياپەت كىشىنى يارىتىلىۋاتقان ئوبراز ھەققىدە تولۇق چۈشەنچىگە ئىگە قىلشتىكى ئەڭ مۇھىم ئامىللاردىن بىرى.يازغۇچى مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ قىياپىتىنى ئەسەردە مەركەزلىكرەك قىلىپ ئۈچ ئورۇندا تىلغا ئالغاندىن باشقا،قالغان سەھىپىلەردە تولىراق قاش،كۆز،قوشۇما قاتارلىق ئەزەلارنىڭ قىسقا ،يىغىنچاق تەسۋىرى ئارقىلىقلا يەتكۈزىدۇ.شۇ سەۋەب تۆۋەندە كۆرسىتىلگەن ئۈچ نۇقتا روماندىكى جاللات خېنىمنىڭ قىياپىتىنى ئىگەللەشتىكى ئەڭ مۇھىم ئاساس : "... خاننىڭ دىقىتى بۇ جىيەن قىزىغا مەركەزلەشتى.ئۇزۇن تال-تال كىرپىكلىرى،توغاچتەك مەڭزىگە سايە تاشلاپ تۇرغان بۇلاقتەك كۆز،ئىلىپتەك تۈز،ناچىدەك نۇقسانسىز بۇرۇن بىر تال گىلاسنى پاتۇرۇپ قويغاندەك ئويماقتەك ئېغىر ۋە نېپىز لەۋلەر ئارىسىدىن ماراپ تۇرغان گۈرۈچتەك چىشلار... قىز ھەقىقەتەنمۇ داڭلىق رەسسامنىڭ قولىدىن پۈتكەن يېگانە گۈزەل سۈرەتكە ئوخشايتتى." بۇ جاللات خېنىمنىڭ 10 ياشتىكى قىياپىتى بولۇپ،ئەمدىكىسى بولسا مەلىكىنىڭ 20 ياشلار چامىسىدىكى پورتېرىتى : ".. يىگىرمە ياشلارغا كىرىپ قالغان مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم ھۆسنىگە تولۇپ ،خۇددى پۇرەكلەپ ئېچىلغان بىر دەستە گۈلگە ئوخشاپ قالغان ئىدى.بەلپۈرمە ئەتلەس كۆڭلىكى زىلۋا قامىتىگە شۇنداق ياراشقان بولۇپ،شۇنداقلا قارىغان كىشىگە پۈتكۈل بەدىنىنى بىر توپ رەڭدار كېپىنەكلەر ئوراپ تۇرغاندەك تۇيغۇ بېرەتتى.قىرىق تال قىلىپ ئۆرىۋالغان قاپقارا سۇمبۇل چاچلىرى تېقىمىدا سويلايتتى.خۇددى دەستە-دەستە نۇر تالالىرىدن توقۇلغاندەك ۋال-ۋۇل نۇر قايتۇرۇپ تۇرغان ئەينەكتەك سۈزۈك ھېلىلە رومالنىڭ ئۈستىدىن باستۇرۇپ كېيىۋالغان مارجان دوپپىسى ناۋاترەڭ چىرايىغا ئۆزگىچە لاتاپەت بېغىشلىغانىدى .ئەتلەك كۆڭلەك ئىچىدىكى نازۇك قەددىنى ئوراپ تۇرغاندەك ،بىر ئۇچى يەرگە ساڭگىلاپ تۇرغان ھېلىلە رومال چۆچۈرىدەك قۇلاقلىرىدىكى ئالتۇن سىرغىسىنى ۋە ئايدەك جامالىنى يېرىم ئوراپ خۇددى نېپىز تۇمانلار ئارىسىدىكى تۇلۇن ئايدەك جەلىپكار كۆرسىتەتتى.قاشتېشىدەك سۈزۈك بوينىدىكى ئالماس كۆز قويۇلغان ئالتۇن زۇننار ،قوزىنىڭ تۇمشۇقىدەك بۆرتۈپ چىققان نازۇك كۆكسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا يەڭگىل تەۋرىنىپ،ئاياللار بەدىنىدىكى ئەڭ گۈزەل ،ئەڭ جەلىپكار بۇ ئەزانىڭ جازىسىنى نەچچە ھەسسە ئاشۇرۋەتكەن ئىدى." يۇقىرىقىلار مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمنىڭ تىنچ تۇرمۇشتىكى قىياپىتى بولسا ،ئاپتۇر مەلىكىنىڭ جەڭگاھتىكى قىياپىتىنى مۇنداق تەسۋىرلەيدۇ: "... بېشىغا ئالتۇن قۇببىلىق دۇبۇلغا،ئۇچىسىدىكى ئوق ئۆتمەس مىسران دالدىلىغۇچنىڭ ئۈستىدىن ئوتقاشتەك قىزىل ئەرەنچە تون كىيىۋالغان مەلىكە مۆھتەرەم خېنىم قارا تۇلپار ئۈستىدە بىر پارچە يالقۇندەك كۆرۈنەتتى ... دەل شۇ چاغدا بوغقۇچى ئانچە چىڭ چىگىلمىگەن دۇبۇلغىسى بېشىدىن چۈشۈپ كەتتى .شۇ ھامان ئۇنىڭ دۇبۇلغىسىغا يوشۇرۇنغان قىرىق بىر تال سۇمبۇل چېچى خۇددى شامال سوققان مەجنۇنتالدەك يېيىلىپ ،خىپچىدەك بېلىدە تەكشى سويلىدى... شۇ تاپتا ھىدايتۇللا ئىشاننىڭ كۆزى يەردە جان تالىشىپ ياتقان سەركەردىسى مىرزا سادىقبەگكە ئەمەس،بەلكىم قىرىق بىر تال سۇمبۇل چاچ ئارىسىدا خۇددى بۇلۇت يېرىپ چىققان ئايدەك كۆزنى قاماشتۇرۇپ تۇرغان مەلىكە مۆھتەرەم خېنىمىنىڭ گۈزەل جامالىغا ،قىزىل تون ئىچىدىكى تال چىۋىقتەك بويىغا تەسۋىرلىگۈسىز بىر شەيدالىق بىلەن تىكىلىپ قالغان ئىدى..." مانا يۇقىرىقى تەسۋىرلەردە يازغۇچى جاللات خېنىمنىڭ قىياپەت ئوبرازىنى كلاسسىكلارنىڭ ئۇسلۇبى بويىچە شۇنداق ئۇستىلىق بىلەن ئەكىس ئەتتۈرگەنكى ،ئۇنىڭ گۈزەل رۇخسارى،بەرنا قامىتى ئالدىدا " جاللات خېنىم " نامى قەھرى-غەزىپى ۋە رەھىمسىزلىكى بىلەن جاننى ئالغۇچى جاللات ئەمەس،بەلكى ئايدەك چېھرى،شەھلا كۆزلىرى بىلەن ئەقلى-ھوشىنى،جانۇ تەننى بىئىختىيار ئەسىر قىلغۇچى مەنىسىگە ئۆزگىرىدۇ.بۇ بەدىئىي يۈكسەكلىكتە جاننىڭ ئاپىتى بۇ "جاللات" تولىمۇ سۆيۈملۈك ۋە دىلرەبا كۆرۈنىدۇ. جاللات خېنىمنىڭ تۇرمۇشتىكى ئوبرازىنىڭ ئىككىنچى قاتلىمى بولسا ،ئۇنىڭ ئاياللىق ئوبرازى .بىز ئەسەردىكى جەڭ مەيدانلىرى ۋە سەلتەنەت تەختىدە شۇنچىلىك سۈرلۈك ۋە ئۇلۇغۋار كۆرۈنىدىغان بۇ ئوبرازنىڭ كەينىدە ،يەنە ھەققىي ئاياللىق خۇسۇسىيەتلىرىگە تولىمۇ باي ،نازۇك،ھېسسىياتچان،بەزىدە يەنە تولىمۇ ئاجىز بىر يۈرەكنىڭ يوشۇرۇنغانلىقىنىمۇ بايقايمىز.مەسىلەن،مەلىكە ھىندىقۇش مىرزىنىڭ ئۆلتۈرۈلگەنلىكىنى ئاڭلاپ،ئوردىغا كىلىپ ھۆركىرەپ يېغلاپ كېتىدۇ ۋە خاننى ئىلىشىپ قاپلا دەپ ئەيىبلەيدۇ.خانزادە ئەبەيدۇللا "قارا خەت ھىيلىسى " بىلەن ناھەق ئۆلتۈرۈپ ،مەلىكە خانزادە خېنىم چېپىپ تاشلىغان بولسا ،خاندىن كۆڭلى ئاغرىپ،يامانلاپ،قايتىپ كەتمەكچى بولىدۇ.ئىسمائىلخاننىڭ خان ئەلچەسە نامىدا،ئۈچتۇرپانغا بىرىپ لەشكىرىي ياردەم تەلەپ قىلىش پەرمانىغىمۇ نارازىلىق بىلدۈرۈپ،تەتۈر قاراپ ئولتۇرۋالىدۇ.ئامالسىز ئاپاق خوجا بىلەن توي قىلغاندا ،باشقا كۈنداشلىرى بىلەن ئۈزەڭگە سوقۇشتۇرۇپ،بىشەملىك ،جاھىللىقى بىلەن ھەممىنى بويسۇندىرىدۇ.يەنە ھاكىمىيەتنى قولغا ئالغاندىن كېيىن،كېچىلەردىمۇ خاتىرجەم ئارام ئالماي جەڭ كىيىملىرى بىلەن ياتىدۇ.ئۆز ئورنىغا قەستكە ئۇچرىغان خاس مەھرىمى ئاينىيازخاننىڭ ئۆلۈمىگە تولىمۇ ئېچىنىدۇ ۋە ھېسداشلىق قىلىدۇ.نۇرغۇن تۇرمۇش ھادىساتلىرىدىن،ئەرلەرنىڭ مەنسىتىمىگىنىدەك ياكى ھەسەت ۋە شەھۋەت بىلەن تىكىلگەن نەزەرلىرىدىن بۇ جەمئىيەتتە ئاياللارنىڭ ئىجتىمائىي ئورنىنىڭ ناھايىتىمۇ تۆۋەنلىكى ،نۇرغۇن ئاياللارنىڭ تولىمۇ ئاجىز،بىقۇۋۇل ۋە نادان ئىكەنلىكى،ئۇلارنىڭ ئۆز بەختى ،ئۆز تەقدىرى ئۈچۈن ئۆزى قارار چىقىرالمايدىغانلىقىنى ،كۆرەش قىلىلمايدىغانلىقىنى ھېس قىلىدۇ،سەئىدىيە سەلتەنەتىنىڭ تەقدىرىنى ئويلاپ ،بارچە ئېغىرچىلىقلارغا چىداپ كېلىۋاتقان بولسىمۇ ئۆزىنى يار-يۆلەكسىز،ئاجىز سېزىدۇ،كىچە-كۈندۈز ئوغلىنىڭ تېزرەك چوڭ بولۇپ ،بۇ مەسئۇلىيەتلەرنى ئۈستىگە ئېلىشنى تىلەيدۇ،ۋەھاكازالار. ئەڭ ئېغىر پاجىئە شۇكى،ئەمدىلا يىگىرمىلەردىن ئاغقان مەلىكە تىنىمسىز ھوقوق كۆرەشلىرى ئارىسىدا ئاخىرى سىياسىي نىكاھنىڭ قۇربانى بولۇپ كېتىدۇ.ئۇنىڭ تەقدىرىنى ئاشۇ فېئودال جەمئىيەتتىكى ئەرلىك ئۈستۈنلۈك ئېڭىغا ئىگە بىر تۈركۈم كىشلەر بەلگىلەيدۇ.مەلىكە بەلكى ئۆز قارشىلىقى بىلەن بۇ خىل نىكاھ تەقدىرىدىن قېچىپ قۇتۇلۇشىمۇ مۇمكىن ئىدى.بىراق،ئاشۇ جەمئىيەتنىڭ قىز-ئاياللارنىڭ ئەركىنى بوغىدىغان ،ئەركىن پىكىر ۋە دادىل ھەرىكەتلىرىنى چەكلەيدىغان بىر يۈرۈش قائىدە-تۈزۈملىرى ۋە مۇرەككەپ فېئودال ھوقۇق مۇناسىۋەتلىرى تورىدا،يەنىلا ئۆزى كۆرۈپمۇ باقمىغان ياكى ياقتۇرمايدىغان بىرەر شاھزادە ياكى ئەمىرنىڭ ئوغلى بىلەن تويلىشىشتەك تەقدىرىدىن قېچىپ قۇتۇلالماسلىقى ئېنىق ئىدى.جەڭلەردە شۇنچە باھادىرلىق كۆرسىتىپ ،مىڭلىغان كىشلەرنىڭ تەقدىرىنى ئۇيان-بۇيان قىلىۋېتىدىغان مەلىكىنىڭ ئەمدىلىكتە ئۆز ئەركىنى ،بەختىنى قوغدىيالمايدىغان بۇ ئوبرازى ئەينى دەۋر رېئاللىقىنى ،قىز-ئاياللارنىڭ ئىجتىمائىي ئورنىنى ئەكىس ئەتتۈرۈپ بىرىدىغان جانلىق بىر ئەينەكتۇر. شۇنداق قىلىپ،يازغۇچى بۇ ئوبرازنى يۇقىرقىدەك بىر يۈرۈش سىستېما ،كۆپ قالاملىق قۇرۇلما ئۈستىگە يارىتىپ بولغاندىن كېيىن ئۇنى مەركەزلەشتۈرۈپ ئەسەر ئاخىرىدا مۇنداق بايان قىلىدۇ: "... ئىسىت!ئۆسمۈرلۈك دەۋردىن تارتىپ سەئىدىيە خانلىقىدا ئۆزىنىڭ تەڭداشسىز مەرگەنلىكى ۋە جەڭبازلىق ماھارىتى بىلەن نۇرغۇن سەركەردىلەرنى قايىل قىلىپ،جەڭلەردىكى باھادىرلىقى بىلەن دوستلىرىنىمۇ ،دۈشمەنلىرىنىمۇ ھەيرەتتە قالدۇرغان ،سەئىدىيە خانلىقىنى ھالاكەتتىن قۇتۇلدۇرۇپ قېلىش ئۈچۈن تىنماي كۈرەش قىلغان بۇ بۈيۈك سەركەردە ،جاسارەتلىك دۆلەت ئەربابى ،ئۇلۇغ ئايال ھۆكۈمدار شۇنداق قىلىپ ئاشۇ ئالتە نەپەر نەشىكەش،نامەرد سوپى-ئىشاننىڭ قولىدا پاجىئەلىك ئۆلۈپ كەتتى." مانا بۇ يازغۇچى نەزىرىدىكى جاللات خېنىمنىڭ تىپىك ئوبرازى.ئەمدى بۇ نى مۇشۇلاردىن ئارتۇق خۇلاسىلەش،چۈشەندۈرۈش،ئىزاھلاشنىڭ ئورنى قالمىسا كېرەك.بۇ ئوبراز يارىتىلغاندىن كېيىن ،جەمئىيەتتە نۇرغۇنلىغان غۇلغۇلىلارغا سەۋەب بولدى.كۆپلىگەن كىشلەر بۇ ئوبرازنى قوبۇل قىلالمىدى.ھەتتا يازما تارىخىي ماتىرىياللاردىن پاكىت كەلتۈرۈپ رەددىيە بەرگۈچىلەرمۇ چىقىپ تۇردى."تارىخ ئۇ ھەقىقەتكە باراۋەر ئەمەس" .بىز بىلىدىغان ئاشۇ تارىختىكى جاللات خېنىمنىڭ تارىخچىلار ئېيتقاندەك ئىكەنلىكىنى بىز ئەزەلدىن كۆرۈپ باققان ئەمەس .چۈنكى "تارىخ بىزگە ئۆتمۈش رېئاللىقنى تامامەن ئەينەن قىياپىتى بويىچە يەتكۈزۈپ بولالمايدۇ.ئۇ ئۆز نۆۋىتىدە يەنە تەسەۋۇر ۋە بەدىئىي توقولمىلاردىنمۇ خالىي بولالمايدۇ"، "ئۇ شۇ دەۋردىكى ھۆكۈمرانلارنىڭ مەنپەئىتىگە ۋەكىللىك قىلىدىغان تارىخچىلارنىڭ قەلىمى بىلەن خاتىرلەنگەن ۋە ياكى ھەرخىل ئوخشاش بولمىغان ھەتتا بىر-بىرى بىلەن زىت بولغان تارىخىي ماتىرىياللارغا ئېرىشكۈچى تاللاپ رەتلىشى ئارقىلىق شۇلارنىڭ پەلسەپىسىگە ئۇيغۇنلاشتۇرۇپ،خاتىرلەنگەن ئالاھىدە بىر خىل ئەدەبىيات." شۇڭا بىز ئەدەبىي ئەسەرلەردىكى تارىخىي مۇھىت ،تارىخىي شەخىسلەرگە مۇئامىلە قىلغاندا ،ئۇلارنىڭ ئوخشىمىغان نۇقتىدىن ئوبرازلارنى تارىخنامىلەردە خاتىرلەنگەن مۇھىت ،ۋەقە ۋە شەخسلەرنىڭ ئوخشىمىغان نۇقتىدىن باتان قىلىنىشى دەپ چۈشەنسەك تامامەن بولىدۇ. دېمەك،ئەسەردىكى جاللات خېنىم ئوبرازى مەيلى تەسۋىرلەرنىڭ ئىنچىكە، ئوبرازلىقلىقى نۇقتىسىدىن ھەم تارىخي ،ئىجتىمائىي قىممىتى نۇقتىسىدىن خېلى مۇۋەپپەقىيەتلىك يارىتىلغان ئوبراز بولۇپ،يىغىنچاقلىغاندا ئۇنىڭ مۇۋەپپەقىيىتىنى مۇنداق بىرقانچە تەرەپتىن كۆرۈۋېلىش مۇمكىن. بىرىنچىدىن،ئەسەردىكى جاللات خېنىم ئوبرازى تېگى-تەكتىدىن ئېيتقاندا قەھرىمانلىق ئوبرازى بولۇپ، قەھرىمانلار ئوبرازىنى يارىتىش ئۇيغۇر ئەدەبىياتىنىڭ ئۇيغۇر ھاياتىنى خاتىرلەش ،مىللىي روھىيىتىنى ئەكىس ئەتتۈرۈشتىكى ئەڭ نەپىس ۋە ئەڭ كۆپ قوللىنىلىدىغان ئۈنۈملۈك ئۇسۇلىدۇر.يازغۇچى ئەدەبىياتىمىزدىكى بۇ ئەنئەنىگە ئىجادىي ۋارىسلىق قىلىپ ،جاللات خېنىم ئوبرازىنى بىر تەرەپتىن ئوقورمەنلەرنىڭ ئەنئەنىنى سېغىنىش،تارىخنى سېغىنىش،يېڭى قەھرىمانلارنى يارىتىش پىسخىكىسىغا لايىقلاشتۇرۇپ يارىتىپ،ئەسەرنىڭ جەلىپكارلىقىنى ئاشۇرغان بولسا ،يەنە بىر تەرەپتىن ئەدەبىياتىمىزدىكى تۇمارىس ،نۇزۇگۇم ئوبرازلىرىغا يانداشتۇرۇپ،مۇئەييەن تارىخي ئىزچىللىق شەكىللەندۈرۈپ ئاياللارنىڭ ئۇيغۇر ھاياتىدىكى ئۆچمەس تۆھپىلىرى ۋە باتۇرانە كۈرەشلىرىنى نامايان قىلغان. ئىككىنچىدىن،جاللات خېنىمنىڭ بۇ يېڭى ئوبرازى زامان-ماكاننى تۇتاشتۇرغۇچى كۆۋرۈككە ئوخشايدۇ.ئاشۇ يىللار ھازىرغىچە ئۇيغۇر تارىخىدىكى ئاپەتلىك يىللار دەپ ئاتىلىپ كەلدى.لېكىن تارىخ ھامان تارىخ .ئۇ شەخسنىڭ ھېسسىياتىغا بېقىپ ئۆزگەرمەيدۇ،چىقىرىۋىتىلمەيدۇ.چۈنكى لېف.تولىستوي "ئەدەبىياتنىڭ بىرىنچى ئورۇندىكى ۋەزىپىسى ئادەملەرنى ،خەلقلەرنى بىر-بىرىگە يېقىنلاشتۇرۇش" دېگەنىدى.ئۇلارنىڭ بىر-بىرىنى چۈشىنىشى ،يېقىندىن بىلىشى بۇ خىل يېقىنلاشتۇرۇشنىڭ ئاساسىدۇر.ئەدەبىي ئەسەر بولسا ھەر بىر خەلقنىڭ ئۆزىگە خاس ھايات تەزىرىنى ،مىللىي روھىيىتىنى ئىپادىلەش ،بالىققا كەلتۈرۈش ئارقىلىقمۇ خەلقلەرنى بىر-بىرىگە يېقىنلاشتۇرىدۇ.ئۇنىڭ ئۈستىگە ئەدەبىي تەنقىدچىلىرىمىزمۇ ھەم" بەدىئىي توقۇلما بىر تەرەپتىن تارىخىي چىنلىقنى گەۋدىلەشتۈرۈش ئۈچۈن خىزمەت قىلىش،يەنە بىر تەرەپتىن ھازىرقى زامان كىشلىرىمىزنىڭ ئېستېتىك تەلىپىگە ۋە دۇنيا قارىشىغا ماسلاشقان بولۇشى كېرەك." دەپ قارايدۇ. شۇڭا بىز بۇ ئەسەردە يارىتىلغان جاللات خېنىمنىڭ يېڭى ئوبرازىنى قەدىم بىلەن ھازىرقىنى ،تارىخ بىلەن بۈگۈننى ،ئەجدادلار بىلەن ئەۋلادلارنى ئۆزئارا يېقىنلاشتۇرۇشتىكى ،تېخىمۇ ياخشى چۈشۈنۈشتىكى دادىل سىناق ،مۇھىم كۆۋرۈك ،ئۆزگىچە ھادىسە دېيەلەيمىز. ئۈچىنچىدىن،ئەسەردىكى جاللات خېنىم ئوبرازى بەدئىيلىك ۋە تۇرمۇش چىنلىقى نۇقتىسىدىنمۇ مۇۋەپپەقىيەتلىك يارىتىلغان.ئەسەر تىلى نەپىس ،ئوبرازلىق ،ئېقىن سۇدەك راۋان بولۇپ ئوبرازنىڭ جانلىق ۋە تەبئىي چىقىشىغا چوڭ تۆھپە قوشقان ،بۇنى يازغۇچىنىڭ پىشقان تىل ئىشلىتىش ماھارىتى ۋى مول ئىجادىيەت تەجىرىبىلىرىدىن ئايرىپ قاراشقا بولمايدۇ.ئەسەردىكى جاللات خېنىمىنىڭ مەيلى خاراكتېرى ئوبرازى بولسۇن سەۋەب-نەتىجە مۇناسىۋەتلىرى تولىمۇ ئېنىق،لوگىكىغا ئۇيغۇن،رېئال تۇرمۇشقا يېقىن بولۇپ،بىر-بىرى بىلدن چەمبەرچاس باغلىنىپ ئورگانىك بىر پۈتۈنلۈكنى ھاسىل قىلغان.ئەسەر تىلىدىكى قەدىمىي تۈسلەر ۋە جايىدا قوللىنىلغان ئىستىلىستىكىلىق ۋاستىلەر ئەسەرنىڭ ئوبرازلىقلىقىنى تېخىمۇ ئاشۇرۇپ،ئاشۇ كارتىنىلارنى كۆز ئالدىمىزدا قايتا نامايان قىلىدۇ،ئوبرازنىڭ تەسىرچانلىقىنىمۇ ئاشۇرىدۇ. تۆتىنچىدىن،ئەسەردىكى جاللات خېنىم ئوبرازىنىڭ ئىجتىمائىي قىممىتى ۋە يوشۇرۇن ھاياتىي كۈچى تولىمۇ زور. يېقىنقى رېئاللىققا كۆز يۈگۈرتسەك ،بىزنىڭ ئەتراپىمىزدىلا كۆپلىگەن قوشنا مىللەتلەرنىڭ ئۆز تارىخنى قايتىدىن يارىتىپ ،يېڭىدىن-يېڭى ئوبرازلارنى تىكلەپ ئۇنى مىللىي مەۋجۇتلىقنىڭ بەلگۈسى سۈپىتىدە ئەدەبىيات-سەنئەت ،مەدەنيەت ساھالىرىدە زور كۆلەمدە تەشۋىق قىلىپ ،مىللىي غۇرۇرى ۋە خاسلىقىنى ئۇرغۇتۇپ،دۇنياۋى سەھنىلەردە ئۆزىنى نامايەن قىلىۋاتقانلىقىنى ھېس قىلالايمىز.مېنىڭچە،ياسىنجان سادىق چوغلان تارىخي شەخسلەرنىڭ ئوبرازىنى يېڭىلاپ يارىتىپ،بۈگۈن ئۈچۈن خىزمەت قىلدۇرۇشنىڭ تىپىك ئۈلگىسىنى ياراتتى ۋە مۇۋەپپەقىيەت قازاندى .بىز جاللات خېنىمنىڭ مۇشۇ ئوبرازى ئارقىلىق جەمئىيەتنى ئەتراپلىق ،چۇڭقۇر كۈزۈتۈپ،ئادەملەرگە،تەبىئەتكە،بارچە شەيئىلەرگە قاتمال،بىر تەرەپلىمە قارىماي ،ئېچىۋىتىش تېپىدىكى زامانىۋى ئاڭ يېتىلدۈرۈپ،ئىمكان بار ئوخشىمىغان پىكىر ،قاراشلارنىمۇ كەڭ قورساقلىق بىلەن قوبۇل قىلىپ،مېغىزى بىلەن شاكىلىنى ئايرىپ چىقىشتەك تەپەككۇر ئۇسۇلىنى تەرغىپ قىلساق ،كەڭ ئوموملاشتۇرساق بولىدۇ. مانا بۇلار "جاللات خېنىم" نىڭ يېڭى ئوبرازىنىڭ ئىجتىمائىي قىممىتىدۇر. <<تارىم>>ژۇرنىلى 2008-يىللىق 7-سانىدىن پارچە

博客大巴，你的个人传媒早班车

جاللات خېنىم

ئاكاش — Fri, 25 Jun 2010 20:53:10 +0800

جاللات خېنىم

博客大巴，你的个人传媒早班车

ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر رۇبائىلىرى دىخان بولماق تەس

ئاكاش — Fri, 25 Jun 2010 20:43:22 +0800

ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر رۇبائىلىرى

دىخان بولماق تەس

博客大巴，你的个人传媒早班车

CSS دا كۆپ ئۇچىراپ تۇرىدىغان كوماندا بۇيرۇقلىرى ۋە ئۇسلۇب پروگرامما بۆلەكلىرىنىڭ دائىملىق ئاتالغۇلىرى

ئاكاش — Thu, 24 Jun 2010 19:42:31 +0800

1. Body                         بەدەن، مەلۇم بىر پروگرامما بۆلەكلىرىنىڭ گەۋدىسى
2. Font-Family          خەت نۇسخىسى، خەت نامى
3. Font-Size                خەت چوڭلۇقى، خەت زىچلىقى
4. Magin                      سىرتقى بوش ئورۇن، تور بەت قۇرۇلمىسى بىلەن بەت قىرىنىڭ قېلىپ قالىدىغان ئارىلىقى
5. Magin-Top             ئۈستى تەرەپتىكى بوش ئورۇن
6. Magin-Right          ئوڭ تەرەپتىكى بوش ئورۇن
7. Magin-Left             سول تەرەپتىكى بوش ئورۇن
8. Magin-Bottom       ئاستى تەرەپتىكى بوش ئورۇن
9. Border                      سىرتى تەرەپ، ياقىسى
10. Border-Top          سىرتقى ئۈستى تەرەپ
11. Border-Right          سىرتقى ئوڭ تەرەپ
12. Border-Left             سىرتقى سول تەرەپ
13. Border-Bottom       سىرتقى ئاستى تەرەپ
14. Padding                   ئىچكى بوش ئورۇن، ئوبيىكتنىڭ ئىچكى قىسمىدىكى بوش ئورۇن
15. Padding-Top          ئىچكى بوش ئورۇن ئۈستى تەرەپ
16. Padding-Right       ئىچكى بوش ئورۇن ئوڭ تەرەپ
17. Padding-Left          ئىچكى بوش ئورۇن سول تەرەپ
18. Padding-Bottom    ئىچكى بوش ئورۇن ئاستى تەرەپ
19. Td                               جەدۋەلنىڭ سىتون كاتىكى
20. Th                               جەدۋەلنىڭ قۇر كاتىكى
21. Float                            لەيلەش، (لەيلىمە ئېلان كودىدا كۆپ ئىشلىتىلىدۇ).

تىما مەنبەسى:

http://bbs.rohlan.cn/

博客大巴，你的个人传媒早班车

blogbus ئىشلىتىش قوللانمىسى

ئاكاش — Thu, 24 Jun 2010 19:27:07 +0800

blogbus ئىشلىتىش قوللانمىسى

博客大巴，你的个人传媒早班车

4سائەت دەرس

ئاكاش — Tue, 15 Jun 2010 22:55:51 +0800

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم

بۈگۈن چۈشتىن بۇرۇن تۆت سائەت دەرسىم بار ئىدى ، ئالدىنقى ئۈچ سائەت دەرسنى خېلى كۆڭۈل قويۇپ ئاڭلاپتىمەن ، لېكىن ئەڭ ئاخىرقى بىر سائەت دەرسنى قورسىقىم سەل ئېچىپ قالغانلىقى سەۋەبىدىنمۇ ئىشقىلىپ پەقەتلا ئاڭلىغۇم كەلمىدى ...........
سىنىپتىن يۈگۈرۈپلا چاندۇرماي چىقىپ كېتەي دېسەم يوغان سومكام يېنىمدا كۆكىرىپ تۇراتتى . ئۇنى دەلدۈڭلىشىپ كۆتۈرۈپ ماڭسام ،مۇئەللىم ئېنىقلا نەگە ماڭدىڭ دەپ سورايدۇ -قانداق قىلاي ئەمدى دەپ ئاخىرى چىداپ ئولتۇرۇش قارارىغا كەلدىم ......

ئەمما ئولتۇرىۋېتىپ داڭلىق يادىمدىن كەچتى .... قېنى مۇنبەر چ چ توپلىرىدىكى قىزىق -قىزىق پاراڭلارنى كۆرۈپ ئولتۇراي دەپ يانفونۇمدا چ چ ئاچسام ، بۈگۈن بۇ توپمۇ جىمىپ كېتىپتۇ . -- بىردەمدىن كېيىن يانفونۇم گۈر-گۈر قىلىپ قويدى -قارىسام مۇنبەر ئىشخانىسى چ چ توپىغا ☆ＴｏＷＡ☆ دەيدىغان بىرسى kimlar bar دەپ يېزىپتۇ 2 مىنۇتچە دىققەت قىلىپ تۇرسام ھېچكىم مەن بار دېمىدى ، مەن بار دەپ يېزىشنى ئويلىغان بولساممۇ لېكىن يەنىلا يازمىدىم ، چۈنكى ئۇنىڭغا كومپىئوتېردا چىقىۋاتقان بىرەرسىنىڭ ياردىمى لازىمدۇ دەپ ئويلىدىم . نەچچە مىنۇتلار ئۆتتىكىن بىر ۋاقىتتا ئىسمىنىڭ ئورنىغا ئىككى تال كاتەكچە چىقىۋالىدىغان بىرسى MAN BAR ADAX دەپ يازدى ........ئىچم سىقىلىپ چ چ دىن چېكىنىپ كەتتىم ...........

جوزىغا بېشىمنى قويۇپ ئولتۇردۇم - ئۇخلاي دېسەم مۇئەللىم مېنى بەك تونۇيدۇ ، بىردەمدىلا ئىسمىمنى چاقىرىپ خەقنىڭ ئالدىدا ئوسول قىلمىسۇن دەپ ئويلاپ خيال سۈرۈشكە باشلىدىم كاللامدا يەنىلا شۇ داڭلىق بار ئىدى ........ داڭلىقتىكى كۆزۈمگە بىر قەدەر چېلىققان ئەزالارنى بىر-بىرلەپ ئەسلەپ چىقىپتىمەن .............

Edirisjan دەيدۇكى : مېنى قايماق دېسەڭمۇ تېرىكمەيمەن ، تۈكۈم مىدىراپمۇ قويمايدۇ ----نوچاڭ بولساڭ يۇمۇر سۆزلەپ مېنى كۈلدۈر ، ساڭا دەپ قوياي سېنى گەپ بىلەنلا يانپاشقا ئالايمەن ......

ئەزىزان دەيدۇكى ---- كەچۈرۈڭ مېنى ئەزىزان دەپ چاقىرىڭ ، ----- مۇشۇ كومپىئوتېر دېگە ننى ئېلىكتىرونلۇق مېڭە دەپ ئاتىساق ، پەنسانار دېگەندىن سەل ياخشىراق .

ziyali دەيدۇكى ----مېنىڭ بىر يوغان سومكام بار ، كۈندە شۇ سومكامنى كۆتۈرۈپ يۈگۈرۈپلا يۈرۈيمەن ، باشقىلار ئۇرۇشۇپ قالسا ئانچە-مۇنچە ئوتتۇرغا كىرىپ ئاجرىتىپ ، ياراشتۇرۇپ قويىمەن .

گۈلبانۇ دەيدۇكى ----- مۇز سۈيىدەك سوغوق خىياللار نىلا سۈرۈپ قالماي ، بەزىدە قايناۋاتقان ئۇماچتەك قىزىق خىياللارنىمۇ سۈرۈپ قويىمەن ---- باش سۈرىتىمىنى مۇشۇ يېقىندا ئۆزگەرتىۋالدىم .

پارلاق دەيدۇكى ----- پۇرسەتكە ماركا چاپلاپ قويۇلغان ئەمەس ، پۇرسەتنى چىڭ تۇتۇڭ - ئەمما شېئىر غەزەل مۇخەممەس دېگەنلەرنى سويۇپ تاشلايمەن...

Asena دەيدۇكى ---- ئېسىل بولسىڭىز ئۇستازىم ، ياخشى بولسىڭىز ئادىشىم ، ئاخىرىنى كۆرەلمەيسىز ، ئىشقىلىپ سىز مېنى ھۆرمەتلىىسىڭىزلا مەن چوقۇم سىزنى ھۆرمەتلەيمەن . ئەگەر دەرس ئاڭلىماقچى بولسىڭىز مېنى ئىزدەڭ .

نەجىمە دەيدۇكى : پۇتبولنى يالغۇز ئوغۇللارلا تەپمەيدۇ --- دۇنيا لوڭقىسى دەمسىز ، ئىتالىيە ، ئىسپانىيە ، ئېنگىلاند بىرلەشمىسى دەمسىز ، ئوۋگۇەن دەمسىز ھەممىسىدىن خەۋىرىرىم بار ،

arwah414 دەيدۇكى ---- مەن ئادەتتىكى ئەرۋاھلاردىن ئەمەس ، قانداق دېسىڭىز ؟ ---- ھەقسىز دېگەننى نەدىن بولمىسۇن پۇراپ تاپالايدىغان باشقىلارغا ياردەم قىلىشنى خۇشاللىق دەپ بىلىدىغان --مۇز ئەرۋاھ ، ئەمما CS ، 红警 ئوينىماقچى بولسىڭىز مېنى ئىزدەڭ ، ئەڭ ئېسىل 外挂 لار بىلەن ھەقسىز تەمىنلەيمەن ....

ice-boy دەيدۇكى ؛ تېما يوللىساڭ سەھىپىسىنى توغرا تېپىپ يوللا ، ھوشۇڭنى يىغىپ ئىنكاس ياز ، ناچار گەپ قىلساڭ مۇنبەر تۈرمىسىگە سولىۋېتىمەن .. كومپىئوتېرغا win7 قاچىلاشقا ئۇستا بالىلار بولسا مېنى ئىزدەڭ

Eksak دەيدۇكى : مەن ئادەتتە تېما -ئىنكاسلارغا بەك ئارلىشىپ كەتمەيمەن - سەۋەبى ئارقا سەپكە ئاتلاندۇق بىز ، شەرەپ بىلەن ...............

ياخشىلىق دەيدۇكى : ئەلدىن ئەلگە نەپ دەپتىكەن ، مېنىڭ جەلىپكار تورخاتىرەمگە كىرىپ تېمىلاردىن ھۇزۇرلانغاچ ئېلانلارنى چېكىپ قويارسىز ، ئىمزايىمغا چىقىرىپ قويغان بۇ يەرنى ھەرگىز چەكمەڭ دېگىنىم ئەمەلىيەتتە تەنە گەپ -------- لېكىن ئاۋازلىق ئەسەرگە بىر كىشلىك ياڭزام بار بولمىسا

sandos دەيدۇكى : يازما سانىم 400 دىن ئېشىپ بولغىلى نېكەم ، باش سۇرىتىمنى پات-پات ئۆزگەرتىپ تۇرىۋاتىمەن-لېكىن بۇباشقۇرغۇچىلار بىرەر مېدال بېرەي دېمەيدۇ چىشىمغا تېگىپ

uyghry , uyghur , uyghurbag , uyghur ogli قاتارلىقلار دەيدۇكى : بىز ھەقىقىي ئۇيغۇر يىگىتلىرى ، مىللەت ئۈچۈن داۋاملىق تىرىشىمىز ..

wijdaniy دەيدۇكى : مېنىڭ 24 نادىر دېگەن رېكورتىمنى كىم بۇزالايدۇ ؟

element دەيدۇكى : مەن مۇنبەرگە كۈندە كىرىمەن ، لېكىن ئىنكاس يېزىش بىلەن ئانچە خوشام يوق....

arman دەيدۇكى : مەن مۇنبەردە تۇنجى داڭلىق ئەزا شەرىپىگە ئېرىشكۈچى ، ئارمان قۇۋۋەت تالقىنىنى جىق-جىق ئىچىپ بەرسىڭىز سىزمۇ داڭلىق ئەزا بولالايسىز.

alim007 دەيدۇكى : دەيدىغان گەپلىرىم بەك جىق ........ مەن شۇنچە تىرىشساممۇ ماڭا نېمىشقا ئاز-تولا ھوقوق بەرمەيسىلەر ؟

qaxma~zulal دەيدۇكى : چەشمە + زۇلال = چەشمەزۇلال ، مانا بۇنى ھەقىقىي تەڭلىمە دەيمىز ................... ئەمما شېئىر دېگەنگە مېنىڭمۇ ياڭزام بار...

kumush ھەدىمىز دەيدۇكى : ئۇكىلىرىم ياخشى ئوقۇڭلا ر ، كەلگۈسىدە ۋەتەن ئۈچۈن خەلق ئۈچۈن ياراملىق ئادەم بولۇپ چىقىڭلار ، مەن بىلەن گەپ تالاشماڭلار ، ئۇكام دەپ قويسام كۆڭلۈڭلارغا ئالماڭلار -------

melek دەيدۇكى : سالقىن كىرسۇن دەپ دېرىزىنى ئاچسام ، پاشا چىۋىن ، ھېرى كىرىۋالدى ، خەپ بۇندىن كېيىن ھەرگىز ئاچمايمەن .... ھەرجەھەتتىن قابىليىتىم خېلى بار

داڭلىقجان دەيدۇكى : داڭلىقنى ئۆزۈم قۇرغىنىم بىلەن تېما يازغىدەك ۋاقتىم يوق ، شۇ سىلەر ئۈچۈن خىزمەت قىلماقتىمەن
بارلىق ئەزالار دەيدۇكى : ھەي باشقۇرغۇچى !!، مېنىڭ تېمامنى نېمىشقا تەستىقلىمايسەن ؟ ماڭا تەپسىلىي چۈشەندۈرۈپ ، مېنى قايىل قىل ، 5 كويلۇق تورخانىدا ئولتۇرۇپ قول - كۆزلىرىم تېلىپ ، ئاران يازغان تېمىتى --- خەپ بۇندى كېيىن ئىككىنچى تېما يوللىمايمەن .......

باشقۇرغۇچىلار دەيدۇكى : كەچۈرۈڭ ، ئارقا بەتتە تېمىلار بەك كۆپ بولۇپ كېتىپتۇ ، ئالدىرىماي ئوقۇپ مەزمۇنى ساغلام ئىلاسى توغرا ، خەلققە پايدا يەتكۈزەلەيدىغان ياخشى تېمىلارنى بىر-بىرلەپ تەستىقلاۋاتىمىز -سىزنىڭ تېمىڭزىدا ئىملا خاتالىقلىرى سەل كۆپكەن ----- ھازىر مەن سەل ئالدىراش سەل تۇرۇپ تەھرىرلىۋېتىپ ئاندىن تەستىقلاپ بېرەي ، ھەرگىز خاپا بولۇپ قالماڭ . تەمكىن بولۇڭ
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

جىرررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررررر -------------------- قوڭغۇراق چالدى

تاماق يەپ كىرىپ ------ يېزىپ باقايمۇ دەپ ھەھۇ بىلەن مۇشۇنچىلىك يېزىپ چىقتىم ، دەرس ۋاقتى سەل ئۇزۇنراق بولغان بولسا ھەممە ئەزالار چۈشۈمگە كىرىپ چىقاتتىمىكىن تاڭ
-----بۇ يازمىنىڭ ئەسلى مەنبەسى:داڭلىق مۇنازىرە مۇنبىرى ,تەپسىلىي ئادىرسى:http://bbs.danglik.com/read.php?tid=4620-----

博客大巴，你的个人传媒早班车

ئادەم بولساڭ مۇنۇ 10 ئىشنى قىلما!

ئاكاش — Sun, 06 Jun 2010 13:13:05 +0800

ئادەم بولساڭ مۇنۇ 10 ئىشنى قىلما!

بىر دانىشمەن پەرزەنىتلىرىگە شۇنداق نەسىھەت قىپتۇ ؛

(1)ئۆزەڭدىن چوڭ ، مويسىپىت ، بۈيۈك ئادەملەرگە ھۆرمەتسىزلىك قىلما ۋە ئۇلار ئېيتىشما .
(2)ئۆزەڭدىن ئاجىزلارغا، ئورنى تۈۋەنلەرگە ، خىزمەتكارلارغا زۇلۇم قىلما .

(3) ھەسەتخور ، كۆزى كىچىك ، كۆڭلى تار ، چىدىماس ئادەملەر بىلەن سۈپەتداش بولما .

(4) بېخىل بىلەن، ئەخلاقسىز بىلەن، نامى يامان كىشى بىلەن سۆھبەتداش بولما .

(5)نادان، جاھىللار بىلەن، پادىشاھنىڭ ئايغاقچىلىرى بىلەن مۇنازىرلەشمە.

(6) ئەقىدىسىز، تۇراقسىز كىشى بىلەن دوست بولما .

(7) تاماخور، يالغانچى بىلەن ئېلىم - بېرىم مۇئامىلە قىلما .
(8)ئۇرۇشقاق ، جىدەلخورلار بىلەن ئۈلپەت بولما .
(9)ئەمەلدارلار، ئاياللار سۆھبىتىدە كۆپ ئولتۇرما .

(10)گۇناھلىرىڭنى، مەخپى سىرىڭنى ئۆزگە كىشىگە ئېيىتما
-----بۇ يازمىنىڭ ئەسلى مەنبەسى:داڭلىق مۇنازىرە مۇنبىرى ,تەپسىلىي ئادىرسى:http://bbs.danglik.com/read.php?tid=4603-----

博客大巴，你的个人传媒早班车